سوره روم
فایل صوتی با کیفیت خوب فایل صوتی با کیفیت متوسط
مقدمه
بعد از مقدماتی سریع وارد موضوع میشیم. طبق چیزی که جلسات قبل گفتم روال اینه که در این جلسه راجع به سورهی روم صحبت کنیم و همین یک جلسست. من معمولا همچین کاری نمیکنم و مخالف این هستم که آدم یک چیزی رو همینجوری ناقص بگه. مثل اینکه یک چیز خوب ممکنه ضایع بشه. معمولا هر چیزی رو که قراره صحبت کنم میگم ۷، ۸ جلسه طول میکشه بعدشم معمولا ۳۰ جلسه میشه. اما این جلسه از قبل قرار شده یک جلسه باشه و تمدید هم نمیشه. بنابراین انتظار نداشته باشید که در این جلسه یه چیزی مثل بحثهایی که دربارهی سورهی نور کردیم به یه جایی برسیم که همه سورهی روم رو در موردش صحبت کرده باشیم یعنی به یه جایی برسیم که معنی همهی آیات و فهمیده باشیم. کاری که میخواهیم بکنیم اینه که مثل یه چیزی شبیه مقدمه برای خوندن کل سوره که شاید اگه کار مشابهی قبلا انجام داده باشم در مورد سورهی یوسف همچین کاری انجام شد قرار نبود در مورد سورهی یوسف بعدا صحبت بکنم. جلسهی انتهایی اولین دورهای که صحبت میکردم ۱ جلسه محتوای سورهی یوسف رو گفتم بعد تصمیم گرفتم ۱۴ جلسه وارد جزئیات شدیم. در اون جلسهای که جزئیات گفتم خیلی از کلیات معلوم نبود، استدلالها ممکنه بعضیها دقیق نبود بعدا رو متن دقیقتر استدلال کردیم. بنابراین این انتظار رو از این جلسه نداشته باشید به هر حال قراره که این جلسه همین یک جلسه باشه و تموم بشه. دربارهی اینکه چرا سورهی روم انتخاب شده واقعا یک دلیل واقعیش اینه که من متوجه شدم چند نفر به طور کاملا مستقل دارن سورهی روم میخونن و یک سؤالاتی کردن طبعا من بعد از صحبت با یکی از اونها این ایده به ذهنم رسید که میشه یک جلسهای یک چیز خوبی در مورد سورهی روم گفت. من منکر این هستم که در مورد اکثر سورههای قرآن میشه تو ۱ جلسه حرف خوبی زد. فکر کنم بیشتر آدمها گمراه میشن اگه یک جلسه صحبت بکنید مثلا سورهی نور فکر میکنم تو جلسهی سوم، چهارم با اینکه من داشتم سعی میکردم سریع پیش برم نزدیک شدیم به اینکه شاید محتوای اصلی سوره این باشه. سورهی نور حداقل ۲ تا تم متمایز داره. که یک جوری هی دنبال همدیگه میان و تلفیق میشن بنابراین حرف زدن کلی در مورد سورهی نور مشکله. همیشه میشه یک کتاب ۱۰۰۰ صفحهای رو در ۱۰ صفحه خلاسه کرد ولی چیز خوبی واقعا در نمیاد. امیدوارم در مورد سورهی روم حداقل چیز خوبی در بیاد. در واقع من احساسم این بوده که میشه یک جلسهای یه چیزی در مورد سورهی روم گفت. علاوه بر این که چند نفر اومدن و من این تصمیم و گرفتم دلیل واقعی اینه که خود سورهی روم یک ویژگیای داره که حالت خطی داره یعنی یک مسئله توش مطرح میشه و بعد همون مسئله هم جواب داده میشه. بنابراین شاید برای ذهن خطی ما خیلی فهمیدنش و صحبت کردن در موردش راحت باشه. این مقدمه در مورد این که این جلسه شآن نزولش چیه.
شهرت سورهی روم
من حالا در مورد خود سورهی روم شروع کنم چیزهای کلی بگم در مورد اینکه سورهی روم مثلا به چه چیزی شهرت داره چند آیهی معروفی که در سوره هست رو یه خورده در موردش حرف بزنیم و بعد وارد موضوع اصلی خود سوره بشیم. سورهی روم یک شهرتش اینه که اخبار سیاسی توش هست. و این اخبار جنبهی پیشگویانه داشتند و یه جوری جزو معجزات قرآن حساب میکنن مسلمونا که وقتی که این سوره نازل شد موقعی بود که ایران روم رو شکست داده بود و اخبار سیاسی که اینجا هست برخلاف تلویزیون یه مقدارش اخبار اتفاقیه که افتاده یه مقدار اخبار اتفاقاییه که قراره بیفته. مثلا در عرض ۷ سال بعد از نزول سورهی روم اتفاقی که اینجا پیشگویی شده افتاد و روم ایران رو شکست داد. بنابراین همونطور که سورهی روم از اسمش پیداست آدم وقتی حرف سورهی روم رو میزنه احتمالا اولین چیزی که یادش میافته این پیشگویی ابتدای سورست. چیز دیگهای که هر کسی این سوره رو بخونه نظرش رو جلب میکنه این مجموعهای از آیات هستند که با ابتدای و من آیاته شروع میشن چون تو قرآن به این شکل سابقه جای دیگهای وجود نداره که یک تعدادی از آیات پشت سر هم به این شکل با سراحت آیات خداوند رو متذکر بشن. همه شما تو درسهای دبیرستانی با این آیهی فطرت آشنا هستید که معمولا خیلی ازش تو بحثهای دینی استفاده میکنن. از یه جهتی شاید معروفترین آیهی سورهی روم هست. یه آیهای در مورد محیط زیست تو این سوره هست که با توجه به اوضاع محیط زیست در دنیا میتونه آیهای باشه که کم کم معروف بشه که میگه ظهرت فساد فی البر و البحر و اگه الان نازل میشد جو رو هم احتمالان ذکر میکرد. اون موقع انسانها دستشون فقط به زمین و دریاها رسیده بود که خرابکاری بکنن الان دیگه جو کرهی زمین، آمریکاییها کم کم مثلا فضا رو دارن آلوده میکنن این که بشر آلوده کنندهی همهی دنیاست در این سوره یه آیهی جالبی در این مورد هست آدم فکر میکنه که الان اینطوری شده به نظر میاد مسئله سابقهی تاریخی داره و بشر زمین و دریا رو در اون موقع به آلودگیهایی کشیده. حالا این معنیش آلودگی ظاهریه یا معنوی و این حرفهاست به هر حال فکر میکنم شامل آلودگی ظاهری هم میشه.
شروع سوره
قبل از اینکه وارد بحث اصلی سوره بشم میخوام اشارهای بکنم به شروع عجیب این سوره. قبلا هم چند بار در مورد سورههای دیگه این تذکر رو دادم کلا یه خورده به شروع سورهها دقت کنید. به این دقت کنید که توی این سورههای قرآن چقدر شروعهای متنوع وجود داره. من بارها در مورد سورههای مختلف صحبت میکردم اینو گفتم که آیات ابتدایی سوره مثل آیات انتهایی سوره آیات مهمی هستند. اگر بخواهید کل مفهوم سوره رو درک کنید توجه کردن به محتوای ابتدا و انتهاش مهمه. اینکه این سوره مثل اخبار سیاسی تلویزیون شروع میشه یعنی یه خبر سیاسی رو اعلام میکنه که رومیها شکست خوردند و بعد میگه که به زودی پیروز میشوند این آیات عجیبه. مثل اینکه آدم و پرت میکنه وسط محتوایی که انتظارشو نداره. برای تنوع شروعهای قرآن من همیشه این مثلا و میزنم یه سری سورهها با سؤال شروع میشند. مثلا هَلْ أَتَىٰ عَلَى الْإِنسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئًا مَّذْكُورًا (سورهی انسان) خیلی متدوال نیست برای ما. ما معمولا وقتی داریم یه متنی مینویسیم مثل کاری که من الان دارم انجام میدم خیلی آروم یه مقدمهای مینویسیم. یه کلیاتی میگیم بعد کم کم سعی میکنیم بگیم که فصل بندی چیه و ... . بزارید من یه شروع خیلی جالب یادم نیست قبلا بهش اشاره کردم یا نه سورهی انفال. سورهی انفال اینجوری شروع میشه میگه يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنفَالِ یعنی از غنائم ازت میپرسند.
