خلاصه حج ۲

7 شهریور 89

آیه 25 قسمت اول سوره را که درباره انواع آدم ها است، به قسمت حج وصل می کند. خیلی جاهای قرآن بین قسمت های مختلف سوره چنین آیه های لولایی وجود دارند که مضمون های دو بخش را در خود دارد.این آیه هم درباره کفار حرف می زند هم درباره حج.

گفتیم حج عبادتی است که از دیدگاه بالا که به زمین نگاه کنی دیده می شود. حج یک عبادت جغرافیایی است، و تک تک مناسکش هم به مکان های خاصی تعلق دارد.

این که عبادتی وجود دارد که باید در جای خاصی انجام بشود و مومنین آن جا دور هم جمع بشوند، خود به خود ممکن است ایجاد خصومت ها و دعواهایی با اهل کفر بشود، همان طور که در صدر اسلام شد(و موضوع قسمت بعدی سوره است). عبادت های خصوصی مثل نماز خواندن مومنین باعث جنگ با کفار نمی شود ، بلکه وقتی مسلمانان خواستند حج را انجام بدهند مشرکین مکه در برابرشان جنگیدند.اما مومنین نباید ایمان خودشان را مخفی کنند بلکه باید آن را فریاد بزنند. تهاجم کفار باعث نمی شود که مومنین، که ذاتا صلح طلب هستند، از این عبادت دست بردارند به دلیل پرهیز از جنگ و خشونت .

سیاست اسلام و ادیان ابراهیمی ، این نیست که هر جور شده از خشونت پرهیز کنند. این است که به فرمان خدا بجنگند و به فرمان خدا از خونریزی جلوگیری کنند. خشونتی که در قرآن تجویز می شود، خشونت بازدارنده است. تاکید روی این است که شما باید نیرومند و سفت و محکم و غلیظ باشید تا دیگران احساس نکنند می توانند بهتان حمله کنند. اگر مومنین آدم های شل و ولی باشند که دیگران بدانند سیاستشان این است که هر کاریشان بکنی جواب نمی دهند و صلح طلبی می کنند، زیر پاشان هم که نفت باشد، خب چرا حمله نکنند؟

حج یک جور شبیه سازی حشر و بعث هم هست. لباس کفن مانند پوشیدن، دست نزدن به دنیا، و فراغت از دنیا، جمع شدن همه مردم به یک شکل در صحرا . همیشه مردم وقتی می میرند، حسرت روزهایی که در دنیا از دست دادند را می خورند و دوست دارند باز برگردند و کارهایی بکنند در دنیا . حج فرصتی است تا انسان از دنیا فارغ بشود و این حس را تجربه بکند، تا دوباره از نو وارد دنیا بشوند .

الذین فی قلوبهم مرض کسانی هستند بین کفر و ایمان در یک طیف، که قلبشان مهر و موم نیست و گاهی چیزهایی می فهمند، اما مشکل شناختی دارند و در نوسان هستند. گاهی حال ایمانی خوبی دارند اما این حال خوب به علت نفسانیاتشان پایدار نیست.

از آیه 58 تا 8 آیه، یک قسمت خاصی است که مشابهش درقرآن نیست. همه این آیه ها با اسماء الهی تمام می شوند . در قسمت آخر سوره واژگان و مفاهیمی مشابه اوایل سوره می آید و سوره تمام می شود.