خلاصه حج ۳
14 شهریور 89
در این جلسه کلیاتی درباره مراسم حج گفته می شود که در چند جلسه آینده بسط داده خواهد شد.
حج یک عبادت نسبتا دشوار است، چه از لحاظ طی مسافتی که به مکه می رسد - مخصوصا در قدیم، و با توجه به این که در وسط بیابان است، و چه از لحاظ اعمال. در قدیم این حالت جدا شدن از زندگی روزمره و رفتن به یک سفر به قصد بازگشت به سمت خداوند ، خیلی بیشتر بود، چون تا حتی یک سال ممکن بود طول بکشد که آدم برود و برگردد. باید از همه شغل و زندگی جدا می شدی . شبیه مرگ.
حج عبادتی جمعی است، با توجه به مکان و زمان مخصوص . یک جور تظاهرات مومنانه . نامومنان هم همیشه در زمین در حال تظاهرات هستند. تظاهرات به معنی تجمع و مشخص شدن .
خداوند همیشه علاقمند بوده که جاهایی در زمین باشد که ذکر کثیر خداوند در آن انجام بشود. ماموریت ابراهیم این است که دین خداوند را جهانی کند و مثل یک خادم، خانه ی خدا را برای طائفین و زائرین طاهر کند چون خداوند آدم های که ندای حق را درک می کند روی زمین دارد و به ابراهیم می گوید ندا بده تا از جاهای دور به طواف خانه خدا بیایند.
َإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِیمَ مَكَانَ الْبَیتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِی شَیئًا وَطَهِّرْ بَیتِی لِلطَّائِفِینَ وَالْقَائِمِینَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ« 26»
زمانی که جای خانه را برای ابراهیم آماده ساختیم ، چیزی را همتای من قرار مده! و خانهام را برای طوافکنندگان و قیامکنندگان و رکوعکنندگان و سجودکنندگان پاک ساز!
وَأَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ یأْتِینَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ«27»
و مردم را دعوت عمومی به حج کن؛ تا پیاده و سواره بر مرکبهای لاغر از هر راه دوری بسوی تو بیایند...
وقتی انسان از زندگی روزمره جدا می شود و عزم یک سفر مقدس- مخصوصا سفر دور و سخت - می کند، آمادگی پیدا می کند که توبه کند و شانس توبه واقعی و نزدیک شدن و وصال پروردگار را پیدا می کند.در داستان ها هم هفت خوان، یا سفر ادیسه وار سفر هایی هستند که با طی مراحلو انجام کارهایی، انسان را به یک رشد می رسانند و به مرحله جدیدی از زندگی میرسانند. توبه مکرر به معنای سطح بالا هم در این سیر می تواند راحت تر اتفاق بیفتد. توبه نه به معنای توبه از گناهان مشخص و با زبان، بلکه توبه به معنای بازگشت به خداوند همان طور که حضرت آدم کرد. توبه مکرر نشانه پیشرفت معنوی است و سیر و سلوک .
حج هم یک جور مهمانی است که خدا انسان را به خانه اش دعوت کرده و ما طواف می کنیم و لبیک می گوییم . توی مهمانی های خدا به جسم آدم خیلی خوش نمی گذرد، مثل ماه رمضان. مکه جای بد آب و هوا در وسط بیابان های لم یزرعی است که ابراهیم آن را به فرمان خدا در جای خاصی و به شکل مکعب ساخته. بعضی می گویند از اینجا پوسته زمین شروع به سفت شدن کرده، بعضی می گویند اینجا مهبط آدم بوده .
حج عبادتی است که تاریخچه دارد و دانستن تاریخ زندگی ابراهیم در آن مهم است. حرکاتی که در آن انجام می شود سمبولیک است. اعمالی بسیار غیر متعارف و نمادین در آن انجام می دهیم .
اعمال حج شباهت زیادی به لشکر کشی دارد .جماعت از جایی راه میفتند، جایی خیمه می زنند، در طلوع آفتاب از عرفات راه می افتند و به منی می روند که در آن جا رمی جمرات کنند . لشکر کشی است برای مبارزه با شیطان و در واقع جهاد واقعی و روح جهاد است. چون برای انسان مومن تنها دشمن، شیطان و شیاطین هستند. آدم مومن از هیچ آدم دیگری کینه به دل ندارد، مثل یوسف در برابر برادرهاش.
حج به خاطر لباس های آدم ها و حرمتی که کارهای زیادی هنگام احرام دارند، شبیه مرگ، محشر و خروج از دنیاست.
